Հետաքրքիր փաստեր ծիծաղի, ժպիտի և արցունքների մասին

Ծիծաղն ու լացը մարդու զգացմունքների արտահայտման ամենաբնական ձևերից են։ Մենք ծիծաղում ենք ուրախությունից, երբեմն՝ հուզմունքից կամ անհարմարությունից, իսկ արցունքները կարող են հայտնվել ինչպես տխրության, այնպես էլ երջանկության պահերին։

Բայց ինչո՞ւ ենք մենք լաց լինում, ինչո՞վ են տարբերվում մարդու և կենդանիների արցունքները, և ինչպե՞ս է ծիծաղն ազդում մեր ինքնազգացողության վրա։ Ներկայացնում ենք մի քանի հետաքրքիր փաստ։

✦ Ինչո՞ւ են մարդիկ լաց լինում

Մարդը հայտնի է որպես այն էակը, որի մոտ հուզական արցունքները հստակ փաստագրված են։ Մենք կարող ենք լաց լինել տխրությունից, ցավից, հուզմունքից, կարեկցանքից և նույնիսկ մեծ ուրախությունից։

Արցունքներն ունեն նաև պաշտպանական նշանակություն։ Դրանք խոնավեցնում են աչքի մակերեսը, օգնում հեռացնել մանր մասնիկները և պաշտպանում աչքերը գրգռիչներից։

✦ Կենդանիները նույնպես արցունքներ ունեն

Շատ կենդանիների աչքերն արտադրում են արցունքներ, որոնք անհրաժեշտ են աչքերի առողջության համար։ Սակայն դա դեռ չի նշանակում, որ նրանք մարդկանց նման լաց են լինում տխրությունից կամ ուրախությունից։

Կենդանիների հուզական վիճակների և արցունքարտադրության կապը շարունակում է ուսումնասիրվել։ Հետևաբար ճիշտ չէ միանշանակ պնդել, թե կենդանիները երբեք չեն կարող հուզական արցունքներ ունենալ։

✦ Ե՞րբ են նորածինները սկսում լաց լինել արցունքներով

Նորածինները կարող են լաց լինել ծնվելու առաջին իսկ պահերից։ Սակայն կյանքի սկզբնական շաբաթներին նրանց լացի ժամանակ տեսանելի արցունքները հաճախ քիչ են կամ ընդհանրապես չեն նկատվում։

Արցունքագեղձերի գործունեությունը աստիճանաբար զարգանում է, և տեսանելի արցունքները սովորաբար սկսում են ավելի հաճախ հայտնվել կյանքի առաջին ամիսներին։ Յուրաքանչյուր երեխայի զարգացումը կարող է փոքր-ինչ տարբերվել։

✦ Ե՞րբ է երեխան առաջին անգամ ժպտում և ծիծաղում

Երեխաների առաջին ժպիտները կարող են լինել ռեֆլեքսային։ Իսկ սոցիալական ժպիտը, երբ երեխան արձագանքում է ծնողի դեմքին կամ ձայնին, սովորաբար սկսում է ձևավորվել մոտավորապես երկու ամսական հասակում։

Բարձրաձայն ծիծաղը հաճախ ի հայտ է գալիս ավելի ուշ՝ մոտ երեքից չորս ամսական շրջանում։ Սակայն զարգացման ժամանակացույցը բոլոր երեխաների մոտ նույնը չէ։

✦ Երեխաները մեծահասակներից ավելի շա՞տ են ծիծաղում

Տարածված է պնդումը, թե երեխաները օրական ծիծաղում են մոտ 300 անգամ, իսկ մեծահասակները՝ շատ ավելի քիչ։ Սակայն այս թվի համար հուսալի համընդհանուր գիտական հաստատում չկա։

Այնուամենայնիվ, երեխաների խաղերն ու անմիջական արձագանքները հաճախ ուղեկցվում են ծիծաղով։ Մեծահասակների դեպքում ծիծաղի հաճախականությունը մեծապես կախված է միջավայրից, տրամադրությունից և սոցիալական շփումներից։

✦ Ինչպե՞ս է ծիծաղն ազդում օրգանիզմի վրա

Ծիծաղը կարող է օգնել ժամանակավորապես նվազեցնել լարվածությունը, բարելավել տրամադրությունը և ստեղծել հանգստության զգացում։ Այն նաև կարևոր դեր ունի մարդկանց միջև ջերմ հարաբերություններ ձևավորելու գործում։

Երբեմն կարելի է հանդիպել պնդման, թե հինգ րոպե ծիծաղը հավասար է քառասուն րոպե հանգստի։ Սակայն նման ճշգրիտ համեմատությունը գիտականորեն հիմնավորված չէ։ Ծիծաղը օգտակար կարող է լինել ինքնազգացողության համար, բայց չի փոխարինում լիարժեք հանգստին կամ անհրաժեշտ բուժօգնությանը։

✦ Ինչո՞ւ ենք երբեմն լաց լինում ուրախությունից

Ուժեղ դրական զգացմունքները նույնպես կարող են արցունքներ առաջացնել։ Դա կարող է տեղի ունենալ երկար սպասված հանդիպման, կարևոր հաղթանակի կամ հուզիչ իրադարձության ժամանակ։

Այս երևույթը հիշեցնում է, որ մարդու զգացմունքները միշտ չէ, որ ունեն միայն մեկ արտաքին արտահայտություն։ Երբեմն ուրախությունն ու հուզմունքը միաժամանակ դրսևորվում են և՛ ժպիտով, և՛ արցունքներով։

✦ Gushak.net-ի խորհուրդը

Մի՛ զսպեք բնական ժպիտը և մի՛ ամաչեք արցունքներից։ Երկուսն էլ կարող են լինել զգացմունքներն արտահայտելու բնական ձևեր։ Ժամանակ անցկացրեք ձեզ համար հարազատ մարդկանց հետ, գտեք ուրախության փոքր առիթներ և հոգ տարեք ձեր հուզական հանգստության մասին։